बद्रि गौतम, दूरबिन नेपाल, न्युयोर्क
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड जे ट्रम्प महाअभियोग लाग्ने पहिलो अमेरिकी राष्ट्रपति हुनबाट जोगिएका छन । अमेरिकी सदनको माथिल्लो सदन सिनेटले ट्रम्प विरुद्धको महाअभियोग प्रस्तावलाई अस्वीकृत गरेपछि पुनः राष्ट्रपति हुने दौडमा रहेका ट्रम्पको बाटो केही सजिलो बनेको हो । तीन महिनाभन्दा धेरै समयदेखिको महाअभियोगको प्रक्रियापनि बुधबार सिनेटले अस्वीकृत गरेपछि टुंगीएको छ । यद्यपि अमेरिकी तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटीभले भने डोनल्ड ट्रम्पलाई महाअभियोग लगाउनुपर्ने प्रस्ताव पारित गरेको थियो । प्रतिनिधि सभाबाट भने उनी विरुद्ध महाअभियोग लगाइएको दावी डेमोक्रयाट सांसदहरुले गरीरहेका छन । अमेरिकी कानुन अनुसार महाअभियोग पारित हुन सिनेटको दुई तिहाइ बहुमत आवस्यक पर्छ । तर रिपब्लिकनहरुको बाहुल्यता रहेको अमेरिकी सिनेटको बहुमतले नै प्रतिनिधि सभाको प्रस्तावलाई अस्वीकृत गर्यो । अमेरिकी चिफ जष्टिस अर्थात मुख्य न्यायाधीश जोन रर्बर्टसले प्रतिनिधि सभाले पठाएका दुई महाअभियोग आरोपमध्ये पहिलो आरोपका सम्बन्धमा सिनेटरहरुमाझ मतदान गराएका थिए । सिनेटरहरुलाई पहिलो आरोपमा राष्ट्रपति दोषी छन वा छैनन भन्न लगाइएको थियो । त्यसमा ५२ सिनेटरले दोषी छैनन भन्ने पक्षमा मत दिए भने ४८ जनाले दोषी छन भन्ने पक्षमा मत दिएका थिए । त्यसैगरि सेकेण्ड आर्टिकल अफ इम्पिचमेन्ट अर्थात दोस्रो आरोपका सम्बन्धमा राष्ट्रपति दोषी छन वा छैनन भन्न लगाइएको थियो । जसमा ५३ सिनेटरले राष्ट्रपति ट्रम्प निर्दोष छन भन्ने पक्षमा मत दिएका थिए । त्यसै गरी ४७ सिनेटरले दोषी छन भन्ने पक्षमा मत दिएका थिए ।
महाअभियोग प्रस्ताव पारित हुन सिनेटको दुई तिहाई मत आवस्यक पर्छ । तर सामान्य बहुमतपनि महाअभियोगको पक्षमा परेन । महाअभियोगका दुवै प्रस्तावको पक्षमा डेमोक्रयाटहरुले आफ्नो मत दिएका थिए भने पहिलो आरोप अर्थात फ्रष्ट आर्टिकल अफ इम्पिचमेन्टमा उटाहका रिपब्लिकन सिनेटर मिट रोम्नीले प्रस्तावका पक्षमा मत दिएका थिए । जसलाई धेरैले आश्चर्यको रुपमा लिएका छन । मिट रोम्नीमात्र पार्टी लाइन क्रस गर्ने पहिलो सिनेटर बनेका छन । १०० सदस्यीय सिनेटमा ५३ सांसद रिपब्लिकनका छन भने ४७ सांसद डेमोक्रयाटका छन । ट्रम्पमाथी महाअभियोग लगाउन डेमोक्रयाटहरुलाई २० रिपब्लिकनहरुको सायोग चाहिने थियो । जुन असम्भव प्राय नै मानिएको थियो । विल क्लिन्टनपछि महाअभियोगबाट जोगिने र अपराधमुक्त अर्थात इक्विटेड हुने डोनल्ड ट्रम्प पहिलो राष्ट्रपति हुन भने अमेरिकी इतिहासमा दोस्रो राष्ट्रपति हुन । सन १९७४ मा रिचर्ड निक्सनमाथी महाअभियोग प्रस्तावबारे छलफल चलिरहंदा उनले राजिनामा दिएका थिए ।
ट्रम्पमाथीका दूई आरोप अर्थात आर्टिकल्ज अफ इम्पिचमेन्ट
प्रतिनिधि सभाले राष्ट्रपति ट्रम्पमाथी दुई अभियोग लगाएको थियो । पहिलो एब्युज अफ पावर अर्थात शक्तिको दूरुपयोग दोस्रो आरोप अब्स्ट्रक्सन अफ कंग्रेस अर्थात सदनलाई अबरोध ।
आरोप एक–फ्रष्ट आर्टिकल अफ इम्पिचमेन्ट अर्थात एबुज अफ पावर(शक्तिको दूरुपयोग)
पहिलो आरोपका सम्बन्धमा ट्रम्पले युक्रेनमाथी डेमोक्रयाटीक सांसद तथा पूर्व उपराष्ट्रपति जो बाइडेन र उनका छोरामाथी छानविन गर्न दवाव दिएको भन्ने थियो । यसले कन्स्पीरेसी थोरी अर्थात षडयन्त्रको सिद्धान्तको प्रयोग गरेको आरोप ट्रम्पमाथी लाग्यो । यसको अर्थ राष्ट्रपतिका सम्भावित उमेदवार विरुद्ध छानविन गर्न विदेशी राष्ट्रलाई दवाव दिएको तथा आफ्नो पदीय शक्तिको दूरुपयोग व्यक्तिगत फाइदाका लागि गरेको आरोप डेमोक्रयाटहरुले लगाएका थिए । ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपतिलाई फोन नै गरी बाइडेन र उनको व्यवसाय उपर छानविन नगरे अमेरिकाले दिंदै आएको अनुदान रोकिदिने धम्की दिएका थिए । यसलाई राष्ट्रपतीय शक्ति आफ्नो व्यक्तिगत फाइदा अर्थात पुनः निर्वाचित हुने ध्याउन्नले दूरुपयोग गरिएको दावी विपक्षीहरुले लगाएका थिए । ट्रम्पको रवैया र गतिविधिले अमेरिकी प्रजातन्त्रलाई नै कमजोर बनाएको तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अमेरिकी प्रभाव कमजोर हुंदैै गएको दावी डेमोक्रयाटहरुले लगाइरहेका छन । यसमा ट्रम्पका पूर्व महान्यायाधीवक्ता रुडी जुलीयानीले महत्वपुर्ण भुमिका खेलेको दावी गरिएको छ ।
दोस्रो आरोप– सेकेण्ड आर्टिकल अफ इम्पिचमेन्ट अर्थात अब्स्ट्रक्सन अफ कंग्रेस (सदनलाई अवरोध)
ट्रम्पमाथी लागेको दोस्रो आरोप सदनलाई अवरोध गरेको भन्ने हो । राष्ट्रपतिले छानविनमा अवरोध गरेको, प्रमाणहरु नष्ट गरेको तथा पदीय शक्तिका कारण कंग्रेसको छानविनमा सहयोग गर्नुको साटो उल्टो अवरोध पुर्याएको भन्ने हो । सरकारी निकाय तथा व्यक्तिहरुलाई पनि छानविनमा असहयोग गर्न दवाव दिएको आरोप डेमोक्रयाटहरुले लगाएका छन । ट्रम्पले अमेरिकी संबिधानको उलंघनमात्र गरेका होइनन अधिनायकवादी चरित्र देखाएको आरोप लगाइएको छ । यद्यपि दुवै आरोपहरु निराधार भएको ट्रम्प र रिपब्लिकनहरुले बताउंदै आएका थिए । मतदान हुनु अघि अमेरिकी सिनेटमा तीन दिनसम्म डेमोक्रयाटहरुलाई प्रस्तावको पक्षमा र तीन दिनसम्म राष्ट्रपतिका कानुनी टोलीलाई आफ्नो धारणा राख्न समय दिइएको थियो । त्यसपछि प्रश्नोत्तरको समयपनि दुवै पक्षलाई बराबरी छुट्ट्याइएको थियो । डेमोक्रयाटहरुले महाअभियो लगाउनु पर्नेबारे आफ्नो धारणा राखेका थिए भने राष्ट्रपतिको कानुनी टोलीले महाअभियोगका लागि आरोप प्रर्याप्त नभएको तर्क गरेका थिए ।
महाअभियोग प्रस्ताव सिनेटले अस्वीकृत गरेपछि ट्वीट गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले महाअभियोगकोे छलीबाट मुलुकले जितेको र यसबारे विहिवार आफ्नो धारणा राख्ने लेखेका छन ।
तस्विरःएजेन्सी
प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्:-